“Corona rouwen” anders dan normale rouw?

We kunnen het ons waarschijnlijk allemaal voorstellen als we de verhalen lezen, zien of horen van mensen die hun dierbare(n) hebben verloren in deze corona tijd. Het niet kunnen bijwonen van een uitvaart zoals we dat gewend waren tot vorig jaar. Het niet kunnen steunen door een hand vast te houden, een gemeende knuffel te geven of er gewoon even te zijn bij degene die rouwt.

Natuurlijk mooi dat we via een online streaming een uitvaart kunnen bijwonen maar je bent en blijft wel letterlijk en figuurlijk een toeschouwer. Je beleeft het niet op het moment op die locatie.

In deze blog wil ik niet inhoudelijk ingaan op de wijze van rouwen, of hoe je iemand uit je vriendenkring of familiekring kunt bijstaan maar wil ik wel ingaan op de effecten op het werk voor de korte én naar ik aanneem de lange termijn. Wel goed om te melden dat niemand en dus ook ik niet de wijsheid in pacht heb, hoe om te gaan met rouw tijdens corona. Waarom? We hebben geen van allen veel ervaringen op dit gebied, en weten niet op de lange termijn hoe dit eruit zal gaan zien. Wel kan ik proberen te vertrouwen op mijn professionele intuïtie als bedrijfsmaatschappelijk werker en mijn levenservaring als mens in onze maatschappij.

Op de korte termijn is er in deze tijd in de rouwperiode een andere manier van aandacht op het werk die per werksituatie en per persoon zal verschillen. De wijze van werken is immers verschillende per branche of per type organisaties. Er zijn organisaties waar medewerkers fysiek op de locatie aan het werk zijn. Een gedeelte van deze medewerkers worden regelmatig getest op Corona en kunnen zo toch werken in de fabriek of op een andere locatie. Andere medewerkers worden niet regelmatig getest op Corona maar worden wel geacht op het werk te verschijnen zoals bijvoorbeeld in het lager en middelbaar onderwijs. Daarnaast is er een grote groep medewerkers die al langer dan een jaar niet op hun werkplek zijn geweest en een groep die minimaal aanwezig kan zijn op het werk. Dit maakt dat de collegiale ondersteuning bij rouw een hele andere vorm heeft gekregen of er soms gewoon niet is. En dat is lastig omdat ik destijds in mijn onderzoek al heb geconstateerd dat de steun van een leidinggevenden en/of collega’s een zelfde waarde kunnen hebben als steun vanuit vrienden en kennissen.

Het is in mijn ogen van essentieel belang dat een leidinggevende tracht aan te sluiten waar de medewerker zich bevindt. Dit wordt natuurlijk lastig en soms helaas onmogelijk als er voor de Corona periode geen goede relatie aanwezig was tussen leidinggevende en betrokken medewerker.

Ik kan mij voorstellen dat u als lezer nu denkt, tja, en wat doe ik dan wel? Alle oplossingen beginnen door met elkaar te communiceren in plaats van over elkaar te communiceren. Het openen van het gesprek is een eerste stap. En dat vraagt openheid maar ook kwetsbaarheid vanuit de medewerker maar ook én vooral vanuit de leidinggevende. Er is echter wat mij betreft nog een aantal vragen voorafgaand aan het gesprek met de medewerker te stellen. Namelijk een aantal vragen aan u zelf als leidinggevende:

  • • ben ik de juiste persoon om dit gesprek met mijn medewerker te voeren
  • • heb ik voldoende kennis en vaardigheden om het gesprek te voeren
  • • of weet ik iemand die dit gesprek beter kan voeren?

Weet dat in veel gevallen de vitamine A van aandacht een belangrijke basis is, mits deze aandacht oprecht en belangstellend voor de medewerker als mens en in een later stadium als de medewerker zijnde uw teamlid. Niets is pijnlijker voor een rouwende medewerker als hij/zij zich niet gehoord, en niet gezien voelt. U hoeft niets op te lossen, u hoeft alleen maar stil te staan waar uw medewerker zich bevindt, en wat uw medewerker nodig heeft. Werk kan een belangrijke steunpilaar zijn in een rouwproces. Het geeft structuur, afleiding en maakt dat de moeheid vanuit een andere bron kom. Frits Spits gaf laatst in een programma heel mooi aan “ik ervaar rouw soms als zoete pijn”.

Het rouwproces gedurende Corona of door Corona is een rouwproces net als in de tijd voor Corona. Wat het anders maakt, is de wijze van communiceren. Een gemeende handdruk, klop op de schouder of een stevige omhelzing is nu niet mogelijk. Het bijwonen van een uitvaart door collega’s is vaak niet haalbaar, dus werk komt steeds meer op afstand.

Mijn advies: ga in gesprek, bespreek hoe de afstand kan zijn tussen werk en uw medewerker die geconfronteerd is met het verlies van een dierbare. Wees wel leidinggevende en geen lotgenoot. Het is legitiem te vragen als leidinggevende hoe medewerker nu naar de factor werk kijkt. Kijk samen naar mogelijkheden en heb begrip voor de beperkingen. Belangrijk is dat er in ieder geval contact gemaakt wordt ook via de digitale wegen. En een tip: een handgeschreven kaart of brief is ook een vorm van steun die altijd gewaardeerd wordt. En wellicht denkt u maar een medewerker kan dat zelf ook aangeven. In principe heeft u gelijk, maar in de praktijk is dat voor de rouwende medewerker meestal niet haalbaar.

Rouwende medewerkers hebben niet altijd de hulp of begeleiding vanuit een professional nodig, maar de professional, zoals een bedrijfsmaatschappelijk werker, kan u als leidinggevende wel adviseren. Mocht een medewerker wel gebaat zijn bij professionele begeleiding voor het behouden van de balans werk en privé tijdens een rouwperiode, dan is dat natuurlijk uiteraard altijd mogelijk. Veel bedrijfsmaatschappelijk werkers zijn extra getraind in het begeleiden van rouw gerelateerde problematiek. Dus als u ondersteuning nodig heeft voor uzelf of voor uw medewerker, neemt u dan contact op met een bedrijfsmaatschappelijk werker.

Wilt u bedrijfsmaatschappelijk werk inschakelen?
Neem dan contact met ons op.