Wat is het verschil tussen bedrijfsmaatschappelijk werk en een vertrouwenspersoon?

Een bedrijfsmaatschappelijk werker en een vertrouwenspersoon zijn twee verschillende functies met elk een eigen rol op de werkvloer. De bedrijfsmaatschappelijk werker biedt professionele begeleiding bij persoonlijke en psychosociale problemen die het functioneren beïnvloeden. De vertrouwenspersoon is er specifiek voor medewerkers die te maken hebben met ongewenst gedrag, zoals pesten, intimidatie of discriminatie. Beide functies zijn waardevol, maar ze vullen elkaar aan in plaats van elkaar te vervangen. In dit artikel worden de belangrijkste vragen over het verschil tussen beide rollen beantwoord.

Wanneer schakel je welke van de twee in?

Je schakelt een bedrijfsmaatschappelijk werker in wanneer een medewerker kampt met persoonlijke, emotionele of sociale problemen die zijn of haar functioneren beïnvloeden. Denk aan stress, relatieproblemen, financiële zorgen of rouw. Een vertrouwenspersoon schakel je in wanneer een medewerker te maken heeft met ongewenst gedrag op de werkvloer, zoals pesten, seksuele intimidatie, agressie of discriminatie.

Het onderscheid zit dus in de aard van het probleem. Bij de bedrijfsmaatschappelijk werker gaat het om brede psychosociale problematiek die het werk raakt. Bij de vertrouwenspersoon gaat het specifiek om situaties waarin een medewerker slachtoffer is van grensoverschrijdend gedrag en behoefte heeft aan een veilig aanspreekpunt binnen of buiten de organisatie.

In de praktijk kan het soms lastig zijn om te bepalen welke route de juiste is. Een medewerker die zich niet veilig voelt op het werk door pestgedrag, kan ook emotionele klachten ontwikkelen die begeleiding vragen. In zulke gevallen kunnen beide functies naast elkaar worden ingezet.

Wat zijn de taken van een bedrijfsmaatschappelijk werker?

Een bedrijfsmaatschappelijk werker biedt professionele ondersteuning aan medewerkers bij uiteenlopende persoonlijke en sociale problemen die hun werk en welzijn beïnvloeden. De focus ligt op het herstellen van het evenwicht tussen werk en privé, het verminderen van klachten en het versterken van de eigen kracht van de medewerker.

Typische taken van een bedrijfsmaatschappelijk werker zijn:

• Gesprekken voeren over stress, burn-out of overspanning
• Begeleiding bieden bij rouw en verlies
• Ondersteuning bij financiële zorgen of schuldenproblematiek
• Hulp bij problemen in de thuissituatie die doorwerken op het werk
• Begeleiding bij re-integratie na langdurig verzuim
• Ondersteuning bij mantelzorgtaken die de werklast verzwaren
• Calamiteitenopvang na ingrijpende gebeurtenissen op de werkvloer

De bedrijfsmaatschappelijk werker werkt altijd vanuit vertrouwelijkheid. Wat een medewerker deelt, wordt niet zonder toestemming teruggekoppeld aan de werkgever. Dit maakt de drempel om hulp te zoeken lager.

Wat doet een vertrouwenspersoon precies op de werkvloer?

Een vertrouwenspersoon op de werkvloer is een onafhankelijk aanspreekpunt voor medewerkers die te maken hebben met ongewenst gedrag. De vertrouwenspersoon luistert, geeft advies en begeleidt de medewerker bij het bepalen van vervolgstappen, zonder zelf een oordeel te vellen of een formele klachtenprocedure te starten.

De vertrouwenspersoon heeft een duidelijk afgebakende rol. Concreet houdt die in:

1. Eerste opvang bieden: de medewerker een veilig en vertrouwelijk gesprek bieden over wat er is gebeurd.
2. Informeren over mogelijkheden: uitleggen welke stappen de medewerker kan zetten, zoals een informeel gesprek, mediation of een formele klacht.
3. Begeleiden bij het proces: de medewerker ondersteunen als hij of zij een klacht wil indienen bij een klachtencommissie.
4. Doorverwijzen waar nodig: als de situatie vraagt om verdere begeleiding of professionele hulp, verwijst de vertrouwenspersoon door naar de juiste instantie.

Een vertrouwenspersoon neemt geen beslissingen voor de medewerker en treedt niet op als belangenbehartiger richting de werkgever. De kracht van de functie zit in de onafhankelijkheid en de veiligheid die het biedt.

Mogen bedrijfsmaatschappelijk werk en vertrouwenspersoon samenwerken?

Bedrijfsmaatschappelijk werk en de vertrouwenspersoon mogen samenwerken, maar alleen met uitdrukkelijke toestemming van de medewerker. Beide functies werken vanuit strikte vertrouwelijkheid. Informatie wordt nooit zonder toestemming gedeeld, ook niet onderling.

In de praktijk kan samenwerking echter zeer waardevol zijn. Stel dat een medewerker via de vertrouwenspersoon een situatie van pesten heeft gemeld en daarna ook emotionele klachten ontwikkelt. De vertrouwenspersoon kan dan, met toestemming van de medewerker, doorverwijzen naar een bedrijfsmaatschappelijk werker voor verdere begeleiding. Zo worden beide vormen van ondersteuning complementair ingezet.

Werkgevers die beide functies beschikbaar stellen, bieden medewerkers een breder vangnet. Dat vergroot de kans dat problemen vroeg worden gesignaleerd en aangepakt, voordat ze leiden tot langdurig verzuim.

Welke rol is wettelijk verplicht voor werkgevers?

Werkgevers zijn in Nederland wettelijk verplicht om een vertrouwenspersoon aan te stellen. Sinds de aanscherping van de Arbowet is dit geen vrijblijvende aanbeveling meer, maar een verplichting. De vertrouwenspersoon moet toegankelijk zijn voor alle medewerkers en onafhankelijk kunnen opereren.

Bedrijfsmaatschappelijk werk is niet wettelijk verplicht, maar wordt door veel organisaties ingezet als onderdeel van een goed verzuimbeleid en een gezonde werkcultuur. De Arbowet verplicht werkgevers wel om psychosociale arbeidsbelasting (PSA) te beheersen, wat in de praktijk betekent dat er beleid moet zijn rondom stress, werkdruk en ongewenst gedrag. Bedrijfsmaatschappelijk werk sluit hier naadloos op aan.

Voor werkgevers die laagdrempelige ondersteuning willen bieden aan medewerkers met persoonlijke problemen, is bedrijfsmaatschappelijk werk een logische en effectieve aanvulling op de wettelijk verplichte vertrouwenspersoon.

Hoe bied je als werkgever beide functies laagdrempelig aan?

Als werkgever bied je beide functies laagdrempelig aan door ze zichtbaar, toegankelijk en vertrouwelijk te maken. Medewerkers moeten weten dat deze ondersteuning bestaat, hoe ze er gebruik van kunnen maken en dat hun privacy gewaarborgd is. Drempels liggen zelden bij het aanbod zelf, maar bij de bekendheid en het vertrouwen in de functie.

Praktische stappen om de toegankelijkheid te vergroten:

• Communiceer actief over het bestaan van de vertrouwenspersoon en bedrijfsmaatschappelijk werk, bijvoorbeeld via het intranet of onboarding
• Zorg voor een externe vertrouwenspersoon als medewerkers intern geen veiligheid ervaren
• Bied de mogelijkheid tot een eerste gesprek zonder drempel of doorverwijzing van een leidinggevende
• Garandeer vertrouwelijkheid expliciet in communicatie richting medewerkers
• Zorg dat leidinggevenden weten wanneer en hoe ze kunnen doorverwijzen

Een externe aanbieder kan hierbij helpen door beide functies te combineren in één aanbod, zonder wachtlijsten en met lokale professionals die snel inzetbaar zijn. Dat maakt het voor medewerkers eenvoudiger om de juiste hulp op het juiste moment te vinden. Voor werkgevers die ook te maken hebben met medewerkers die kampen met rouwverwerking of verlies, biedt gespecialiseerde begeleiding bij rouw een waardevolle aanvulling op het bestaande aanbod.

Hoe BMW Voor Elkaar helpt met bedrijfsmaatschappelijk werk en vertrouwenspersoon

BMW Voor Elkaar biedt werkgevers een compleet en laagdrempelig aanbod op het gebied van employee wellness, waarbij zowel bedrijfsmaatschappelijk werk als de vertrouwenspersoonsfunctie zijn ondergebracht in één landelijk netwerk van professionals. Zo hoeven werkgevers niet meerdere partijen aan te sturen, en kunnen medewerkers snel worden geholpen door een professional in de eigen regio.

Wat BMW Voor Elkaar biedt:

• Bedrijfsmaatschappelijk werk voor uiteenlopende persoonlijke en sociale problemen, van stress en burn-out tot rouw en financiële zorgen
• Vertrouwenspersonen die onafhankelijk en veilig opereren voor medewerkers die te maken hebben met ongewenst gedrag
• Geen wachtlijsten en korte lijnen, zodat hulp snel beschikbaar is
• Lokale professionals door het hele land, met kennis van de regionale context
• Maatwerk per organisatie, afgestemd op de grootte, sector en specifieke behoeften van de werkgever

Of het nu gaat om een medewerker die vastloopt door privéproblemen, een team dat behoefte heeft aan professionele coaching, of een acute situatie op de werkvloer: BMW Voor Elkaar schakelt snel en persoonlijk. Wil je meer weten over wat BMW Voor Elkaar voor jouw organisatie kan betekenen? Neem dan contact op voor een vrijblijvend gesprek.

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.